Soczewka jest już na palcu, ale oko odruchowo się zamyka? To częsty problem na początku. Pokażę, jak założyć soczewkę kontaktową krok po kroku, jak rozpoznać jej właściwą stronę, co zrobić przy pieczeniu lub zamglonym widzeniu oraz których błędów bezwzględnie unikać.
Najważniejsze zasady bezpiecznego zakładania soczewek
- Umyj i dokładnie osusz ręce przed każdym kontaktem z soczewką.
- Sprawdź kształt soczewki i upewnij się, że nie jest wywinięta, pęknięta ani zabrudzona.
- Przytrzymaj obie powieki, przyłóż soczewkę delikatnie i pozwól jej ułożyć się na oku.
- Nie używaj wody ani śliny do płukania lub przechowywania soczewek.
- Zdejmij soczewkę, jeśli pojawia się ból, silne zaczerwienienie, światłowstręt albo pogorszenie widzenia.
Przygotuj oczy i dłonie, zanim sięgniesz po soczewkę
Najwięcej trudności wynika nie z samej techniki, lecz z pośpiechu i napięcia. Przed rozpoczęciem umyj ręce wodą z mydłem przez około 20 sekund, a później osusz je ręcznikiem, który nie zostawia włókien. Tłuste kremy, resztki makijażu i wilgotne palce utrudniają prawidłowe uchwycenie soczewki.
Zakładanie wykonuj przy dobrym oświetleniu, najlepiej nad czystą, stabilną powierzchnią. Jeśli soczewka spadnie na podłogę, nie wkładaj jej od razu do oka. W przypadku soczewek wielokrotnego użytku przepłucz ją i zdezynfekuj zgodnie z instrukcją płynu, a soczewkę jednodniową najbezpieczniej wyrzuć.
Sprawdź, czy soczewka nie jest wywinięta
Połóż ją na czubku palca wskazującego. Prawidłowo ułożona przypomina małą, regularną miseczkę z krawędziami skierowanymi do góry. Jeśli brzegi rozchodzą się na zewnątrz, soczewka jest wywinięta i po założeniu może uwierać albo przesuwać się przy mruganiu.
Niektóre modele mają oznaczenie „123”. Jeżeli cyfry widać w prawidłowej kolejności, soczewka zwykle znajduje się po właściwej stronie. Zawsze obejrzyj też jej powierzchnię. Pękniętej, rozdartej lub zanieczyszczonej soczewki nie należy zakładać, nawet jeśli uszkodzenie wydaje się niewielkie.

Jak założyć soczewkę krok po kroku
- Umieść soczewkę na opuszku palca wskazującego dominującej ręki. Upewnij się, że nie przykleiła się do paznokcia ani nie zsunęła na bok.
- Środkowym palcem tej samej dłoni odciągnij dolną powiekę. Drugą ręką delikatnie unieś górną powiekę, tak aby oko nie mogło odruchowo mrugnąć.
- Patrz przed siebie albo lekko w górę. Zbliż palec do oka spokojnie i bez gwałtownego ruchu.
- Przyłóż soczewkę do rogówki, czyli przezroczystej przedniej części oka. Nie wciskaj jej i nie przesuwaj po oku z dużą siłą.
- Powoli puść powieki i zamrugaj kilka razy. Soczewka powinna samoczynnie ułożyć się na oku.
- Powtórz czynność dla drugiego oka, zachowując stałą kolejność, na przykład najpierw prawe, a potem lewe.
Jeśli oko zaczyna łzawić, zrób krótką przerwę. Mocne zaciskanie powiek zwykle tylko utrudnia zadanie, dlatego ja polecam oprzeć łokieć na blacie i wykonywać ruchy wolniej, ale stabilniej. Po kilku próbach większość osób przestaje traktować dotknięcie oka jako coś nienaturalnego.
Dobrym nawykiem jest trzymanie prawej i lewej soczewki zawsze po tej samej stronie pojemnika. Moce dla obu oczu mogą się różnić, a zamiana soczewek może powodować niewyraźne widzenie, mimo że sama technika zakładania była prawidłowa.
Co zrobić, gdy soczewka uwiera albo obraz jest zamglony
Prawidłowo założona soczewka nie powinna powodować ostrego bólu ani silnego pieczenia. Delikatne uczucie obecności obcego ciała może pojawić się przez pierwsze sekundy, ale jeśli dyskomfort nie mija, zdejmij soczewkę i sprawdź ją ponownie.
Najczęstsze przyczyny problemu to wywinięcie soczewki, zabrudzenie, pęknięcie albo umieszczenie jej w niewłaściwym oku. Zamglony obraz może też oznaczać, że soczewka nie wycentrowała się prawidłowo lub na jej powierzchni znalazła się kropla makijażu albo tłusty osad.
Przeczytaj również: Pęseta do soczewek: jak używać? Instrukcja krok po kroku
Prosta procedura poprawkowa
- Zdejmij soczewkę czystymi i suchymi rękami.
- Obejrzyj ją pod światło i sprawdź, czy nie ma uszkodzeń.
- Przepłucz ją wyłącznie odpowiednim płynem do soczewek.
- Załóż ponownie, jeśli jest w dobrym stanie i producent dopuszcza jej dalsze używanie.
- Wyrzuć ją, gdy jest jednodniowa, wyschła, pękła albo nadal powoduje ból.
Nie próbuj ratować soczewki wodą z kranu, przegotowaną wodą ani śliną. Sól fizjologiczna nie dezynfekuje soczewek, więc nie zastępuje płynu przeznaczonego do ich pielęgnacji. Przy systemach na bazie nadtlenku wodoru trzeba odczekać czas wskazany przez producenta, zwykle 4-6 godzin, zanim soczewka będzie gotowa do założenia.
Błędy, przez które soczewki stają się niebezpieczne
Sama czynność zakładania jest prosta, ale higiena decyduje o bezpieczeństwie. Soczewki kontaktowe mają bezpośredni kontakt z okiem, dlatego drobne zaniedbania mogą zwiększać ryzyko podrażnienia i zakażenia.
- Nie śpij w soczewkach, chyba że okulista wyraźnie zalecił konkretny model do noszenia przez noc.
- Nie bierz prysznica, nie pływaj i nie korzystaj z jacuzzi w soczewkach. Woda może zawierać drobnoustroje, a miękka soczewka może zmienić kształt i podrażnić rogówkę.
- Nie dolewaj świeżego płynu do starego. Za każdym razem wylej poprzedni i użyj nowej porcji.
- Nie zakładaj soczewki na makijaż. Najpierw włóż soczewki, a dopiero później wykonaj makijaż oczu.
- Nie przekraczaj terminu wymiany. Soczewka miesięczna nie staje się bezpieczna tylko dlatego, że wygląda czysto.
- Nie używaj pojemnika bez końca. Wymiana co około 3 miesiące ogranicza gromadzenie się zanieczyszczeń.
W mojej ocenie szczególnie często lekceważone są prysznic i pływanie w soczewkach. To wygodne tylko do momentu, gdy pojawi się zaczerwienienie albo ból. Na basen lepiej wybrać okulary pływackie, a na co dzień mieć przy sobie zapasowe okulary, aby móc od razu zdjąć soczewki.
Kiedy nie zakładać soczewki i skontaktować się ze specjalistą
Nie zakładaj soczewek, gdy oko jest wyraźnie czerwone, obolałe, mocno łzawi albo masz objawy infekcji. Podrażnienie po długim dniu może minąć po zdjęciu soczewki, ale ból, światłowstręt, wydzielina lub utrzymujące się zamglone widzenie wymagają konsultacji okulistycznej.
Jeśli objawy pojawią się w trakcie noszenia, zdejmij soczewkę i nie wkładaj jej ponownie na próbę. Przy nagłym pogorszeniu widzenia, silnym bólu lub szybko narastającym zaczerwienieniu skontaktuj się ze specjalistą możliwie szybko. Nie próbuj maskować problemu kroplami bez sprawdzenia, czy mogą być stosowane razem z soczewkami.
Osoba, która dopiero zaczyna, powinna przejść dobór soczewek i instruktaż u optometrysty lub okulisty. To ważne, ponieważ liczy się nie tylko moc, ale również średnica, krzywizna i materiał soczewki. Soczewki twarde, czyli RGP, wymagają odmiennej techniki i pielęgnacji niż popularne soczewki miękkie.
Mały rytuał, który ułatwia codzienne zakładanie
Najlepiej wypracować stałą kolejność: umycie rąk, sprawdzenie soczewki, założenie jej na palec, przytrzymanie powiek i spokojne przyłożenie do oka. Taki schemat ogranicza pomyłki oraz sprawia, że po kilku dniach cała czynność zajmuje zwykle zaledwie parę minut.
Nie walcz z okiem na siłę. Jeśli soczewka nie chce się ułożyć, zdejmij ją, odpocznij chwilę i spróbuj ponownie z nową porcją płynu. Najważniejsze są czyste ręce, właściwy płyn i szybka reakcja na niepokojące objawy, bo komfort widzenia nigdy nie powinien być okupiony bólem.